
Stichting Onderduikersmuseum de Duikelaar wil de geschiedenis van Nieuwlande in materiële en immateriële zin verzamelen, bewaren en doorgeven. De geschiedenis van Nieuwlande in de jaren ’40-’45 is de moeite waard om aan de jongere generatie door te geven. Vele (Joodse) onderduikers vonden hier een veilig onderkomen.

Het dorp en omgeving kreeg hiervoor op 11 april 1985 de Israëlisch Yad Vashem onderscheiding uitgereikt. Een eer die slechts twee plaatsen ter wereld kregen.
Geschiedenis

Op 15 mei 2017 werd Stichting Onderduikersmuseum de Duikelaar opgericht. Aanleiding was de verkoop van een uniek historisch pand in Nieuwlande, dat we als monument voor het dorp wilden behouden en tot museum maken. Eenmaal bezig met de plannen voor een museum gingen we onafhankelijk van het gebouw verder, we waren overtuigd van onze missie.
We willen de geschiedenis van Nieuwlande in de jaren ’40-’45 levend houden en aan de jongere generatie doorgeven. Niet alleen als eerbetoon aan de bekende verzetshelden, zoals Johannes Post en Arnold Douwes, maar ook aan de vele inwoners die zwijgend hun leven riskeerden door onderduikers in huis te nemen. Het museum geeft een beeld van de oorlog en de dilemma’s die dit met zich meebrengt.
Collectie Schonewille

Vrijwel tegelijk met de verkoop van het historische pand in Nieuwlande kwam ook de collectie Schonewille onbeheerd te staan. In overleg met de erven Schonewille is de collectie in langdurig bruikleen aan Stichting Onderduikersmuseum de Duikelaar gegeven.
De collectie van het voormalig museum van Jo Schonewille, ‘Nieuwlande 1940-1945, een dorp dat zweeg,’ bestaat uit een groot aantal foto’s, kranten, pamfletten, posters en boeken. De collectie betreft de onderduikgeschiedenis van het dorp Nieuwlande in het algemeen. In het bijzonder is er aandacht voor Johannes Post, Arnold Douwes en Ds. Slomp, alias Frits de Zwerver. Deze nationaal bekende figuren hebben een grote stempel op de geschiedenis van het dorp gedrukt.
Onderduikersmuseum de Duikelaar

Op 6 april 2018 opende Onderduikersmuseum de Duikelaar zijn deuren. Aanleiding was de presentatie van Het Geheime Dagboek van Arnold Douwes door de uitgever en het NIOD. Voor de organisatoren was Nieuwlande de aangewezen plek.
Met zoveel landelijke genodigden in het dorp, was dit het moment om het museum, hoe klein ook, onder de aandacht te brengen. Het was een eer dat we onderduiker en verzetsman Max Léons, bereid vonden de opening te verrichten.
Geplaatst op Google Michael Römer27 Mei 2026 Zeer indrukwekkend verhaal in afbeeldingen, tekst en voorwerpen van een dorp met een open hart en gesloten mond.Geplaatst op Google martin Visser27 Mei 2026 Klein museum maar reuze interessant. Toegangsprijs 7,50 euro. Vriendelijk personeel en een goede uitleg.Geplaatst op Google M. “Sergeant” T.6 Mei 2026 Der Besuch war für mich sehr ergreifend und zugleich äußerst informativ. Die Ausstellung hat mich sowohl fachlich interessiert als auch emotional stark berührt, da die Geschichten der Untergetauchten sehr eindrücklich vermittelt werden. Das Personal war durchweg sehr freundlich und hilfsbereit, was den Besuch zusätzlich angenehm gemacht hat. Besonders positiv hervorzuheben ist auch der Audioguide, der die Inhalte verständlich und gut strukturiert erklärt. Insgesamt kann ich das Museum absolut weiterempfehlen, sowohl für historisch Interessierte als auch für alle, die sich emotional auf die Zeit des Zweiten Weltkriegs einlassen möchten. Parkplätze sind direkt vor dem Gebäude vorhanden, was den Besuch zusätzlich unkompliziert macht.Geplaatst op Google rianne bruens30 April 2026 Prachtig museum. Een aanrader! We gingen zonder verwachtingen naar binnen, maar zijn diep onder de indruk. Dit museum bokst ver boven zijn gewicht. Mooie artefacten en een indrukwekkend verhaal over Johannes Post. Zeer vriendelijk en behulpzaam personeel.Geplaatst op Google Miranda Rijpkema3 April 2026 Wat een vriendelijke mensen hier. Heel indrukwekkende documentatie van het leven van onderduikers en de helpers. Bijna 2 uur rondgelopen. In een oude basisschool. Tarief 7.50Geplaatst op Google Gerry Metsemakers22 November 2025 Leuk klein museum. Mooie tentoonstelling en film. Word netjes begeleid door vrijwilligers. De moeite waard om te bezoeken.Geplaatst op Google Margareth Mes11 Oktober 2025 Intiem museum waarin je werd meegenomen naar de oorlogsjaren d.m.v. persoonlijke verhalen. Hoe een klein dorp groots kon zijnGeplaatst op Google M 68359 Oktober 2025 Klein museum maar heel erg de moeite waard. Het verhaal dat verteld wordt is heel concreet van het dorp en de directe omgeving. Dat maakt veel indruk.Google waardering: 4.5 van 5, gebaseerd op 8 recensies