Overslaan naar de hoofd content

Museum De Duikelaar

Onderduikersmuseum
Nieuwlande

Header_museum_nieuwlande

Over het museum

Het museum

Stichting Onderduikersmuseum de Duikelaar wil de geschiedenis van Nieuwlande in materiële en immateriële zin verzamelen, bewaren en doorgeven. De geschiedenis van Nieuwlande in de jaren ’40-’45 is de moeite waard om aan de jongere generatie door te geven. Vele (Joodse) onderduikers vonden hier een veilig onderkomen.

Yad Vashem onderscheiding

Het dorp en omgeving kreeg hiervoor op 11 april 1985 de Israëlisch Yad Vashem onderscheiding uitgereikt. Een eer die slechts twee plaatsen ter wereld kregen.

Geschiedenis

Voormalig Gereformeerde Kerk met ernaast koffiehuis Van der Vinne

Op 15 mei 2017 werd Stichting Onderduikersmuseum de Duikelaar opgericht. Aanleiding was de verkoop van een uniek historisch pand in Nieuwlande, dat we als monument voor het dorp wilden behouden en tot museum maken. Eenmaal bezig met de plannen voor een museum gingen we onafhankelijk van het gebouw verder, we waren overtuigd van onze missie.

We willen de geschiedenis van Nieuwlande in de jaren ’40-’45 levend houden en aan de jongere generatie doorgeven. Niet alleen als eerbetoon aan de bekende verzetshelden, zoals Johannes Post en Arnold Douwes, maar ook aan de vele inwoners die zwijgend hun leven riskeerden door onderduikers in huis te nemen. Het museum geeft een beeld van de oorlog en de dilemma’s die dit met zich meebrengt.

Collectie Schonewille

De collectie Schonewille (foto RTV Drenthe)

Vrijwel tegelijk met de verkoop van het historische pand in Nieuwlande kwam ook de collectie Schonewille onbeheerd te staan. In overleg met de erven Schonewille is de collectie in langdurig bruikleen aan Stichting Onderduikersmuseum de Duikelaar gegeven.

De collectie van het voormalig museum van Jo Schonewille, ‘Nieuwlande 1940-1945, een dorp dat zweeg,’ bestaat uit een groot aantal foto’s, kranten, pamfletten, posters en boeken. De collectie betreft de onderduikgeschiedenis van het dorp Nieuwlande in het algemeen. In het bijzonder is er aandacht voor Johannes Post, Arnold Douwes en Ds. Slomp, alias Frits de Zwerver. Deze nationaal bekende figuren hebben een grote stempel op de geschiedenis van het dorp gedrukt.

Onderduikersmuseum de Duikelaar

Max Léons tekent het gastenboek

Op 6 april 2018 opende Onderduikersmuseum de Duikelaar zijn deuren. Aanleiding was de presentatie van Het Geheime Dagboek van Arnold Douwes door de uitgever en het NIOD. Voor de organisatoren was Nieuwlande de aangewezen plek.
Met zoveel landelijke genodigden in het dorp, was dit het moment om het museum, hoe klein ook, onder de aandacht te brengen. Het was een eer dat we onderduiker en verzetsman Max Léons, bereid vonden de opening te verrichten.

Wat anderen zeggen over het museum

Mooi dat de indrukwekkende collectie van Jo Schonewille is behouden. Dankzij het werk van de Stichting Onderduikermuseum de Duikelaar zijn nu de vele aansprekende voorwerpen en foto’s te zien. Het spreekt mij aan dat het museum boeiend is voor jong en oud. Een bezoek aan de Duikelaar is zeker aan te raden en ik daag u uit hun motto te gaan ervaren: “Het dorp dat zweeg heeft veel te vertellen”!
Karel Loohuis
Oud Burgemeester Hoogeveen en voorzitter van het bestuur museum
Hooghalen en Nieuwlande. Hemelsbreed liggen beide Drentse plaatsen ruim 25 km van elkaar verwijderd, maar het contrast is groot; de ene plek was in de jaren ’40-‘45 een doorvoerkamp voor 107 000 Joden, Roma en Sinti. De andere een veilige haven voor meer dan honderd Joden en andere onderduikers die aan de vervolging probeerden te ontkomen.
Dirk Mulder
Voormalig directeur Herinneringscentrum Kamp Westerbork
Ik vind het geweldig dat een groep mensen al jaren actief is om de verzetsgeschiedenis van het dorp op de kaart te zetten met als voorlopige resultaten de restauratie van het voormalige onderduikhol en – begin 2018 – de opening van het Onderduikmuseum ‘de Duikelaar’. Ik hoop van harte dat die inspanningen beloond worden met een groeiende belangstelling in binnen- en buitenland voor dit kleine dorp met zijn grote en unieke geschiedenis.
Geert Hovingh
Auteur Johannes Post, exponent van het verzet
Geplaatst op Google Google
Mark Gombert profile picture
Mark Gombert
18 Augustus 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5
Leuk kleinschalig maar entertainend museum
Geplaatst op Google Google
Chris Leijdekker profile picture
Chris Leijdekker
13 Augustus 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5
Nuttig museum voor jong en ouder. Iedereen hoort het te weten !!
Geplaatst op Google Google
Noor Ketelaars profile picture
Noor Ketelaars
12 Augustus 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5
Zeer bijzonder museum, een bezoek zeker waard. Zeer vriendelijke en hartelijke vrijwilligers.
Geplaatst op Google Google
Julian profile picture
Julian
9 Augustus 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5
Het Onderduikersmuseum is een heel indrukwekkend museum die het verhaal verteld over mensen die hier zijn ondergedoken, en mensen die hulp hebben geboden aan onderduikers. Vooral het verhaal van Johannes Post en Sally zijn mij bij gebleven. Voordat ik het museum in ging heb ik een privé tour gehad met een vrijwilliger die een rondleiding gaf door het dorp heen. Wij liepen langs verschillende huizen en monumenten en vertelde het verhaal van de vele mensen en kinderen die hier zijn ondergedoken. Bij wie zij leefde en hoe zij werden ondergebracht in het dorp Nieuwelande. Hoe zij weer bij andere mensen moesten onderduiken omdat het te gevaarlijk werd. Ik wil mij complimente toch nog een keer geven aan de gids. Zij vertelde dat dit nog maar haar derde keer was, maar de manier waarop zij de verhalen vertelde kon je echt merken dat zij heel erg geïnteresseerd was en over heel veel informatie beschikte! De vrijwilligers in het museum waren ook enorm aardig en erg behulpzaam, en waren ook bereidt om een praatje met je te maken!
Geplaatst op Google Google
CeesJan van den Hoek profile picture
CeesJan van den Hoek
8 Augustus 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5
Erg leerzaam veel bijzondere verhalen
Geplaatst op Google Google
Patrick Vogelaar profile picture
Patrick Vogelaar
29 Juli 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5
Kleinschalig qua opzet maar zeker niet qua verhaal! Interessante en indrukwekkende tentoonstelling over de keuzes van een dorp en zijn inwoners tijdens de tweede wereldoorlog. Zet je aan het denken wat jijzelf in zo’n situatie zou doen. Rondleiding was een waardevolle toevoeging. Je ziet met eigen ogen geholpen door de verhalen van de gids hoe dit is ontstaan.
Geplaatst op Google Google
Luitje Reintke profile picture
Luitje Reintke
20 Juli 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5
Alles word een beetje duidelijk van wat er allemaal gebeurt is.
Geplaatst op Google Google
Herr H profile picture
Herr H
17 Juli 2026
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5
Sehr interessante Ausstellung mit vielen detaillierten Informationen. Beeindruckende Geschichtsforschung vor Ort, die noch aktiv weiter betrieben wird. Sehr nette Menschen. Besuch absolut lohnenswert!